Uiterwaard Maasbommel

Tegen de oude dorpskern van Maasbommel ligt de uiterwaard. Natuurmonumenten, de projectengroep EMAB en Rijkswaterstaat hebben om twee redenen plannen met dit gebied: hoogwaterbescherming en natuurontwikkeling. Als de plannen doorgaan ziet het gebied er over enkele jaren heel anders uit. Er komt ruimte voor natuur en extensieve recreatie (wandelen, picknicken) voor de dorpsbewoners.

In het voorjaar van 2009 zijn op een voorlichtingsavond de plannen voor de EMAB (Experiment Met Aangepast Bouwen) gepresenteerd. Hoewel de EMAB –projecten geen waterstandverhoging geven, heeft Rijkswaterstaat als eis gesteld dat er een waterstanddaling bij hoogwater wordt gerealiseerd van 2 centimeter. Deze waterstanddaling wordt gerealiseerd door een nevengeul in de Maasuiterwaard.
De gemeenteraad heeft in het voorjaar van 2009 met een koersbesluit groen licht gegeven om de EMAB-plannen verder uit te werken en vervolgens vergunningen aan te vragen > pagina EMAB projecten Gouden Ham

In de zomer van 2009 heeft Natuurmonumenten gevraagd of haar gronden in de uiterwaard konden worden meegenomen in de planvorming van de nevengeul.
Hierop is een verkenning gestart door een werkgroep waaraan vertegenwoordigers van de Gemeente, het waterschap, Natuurmonumenten, projectengroep EMAB, het dorpscomité Maasbommel, aanwonenden, en Rijkswaterstaat deel hebben genomen.
In het najaar van 2009 zijn een aantal pachten in de uiterwaard door Rijkswaterstaat beëindigd en de betreffende percelen zijn meegenomen in de planvorming.
De uitgevoerde verkenning heeft geleid tot een voorstel voor een ontwerp.

Er zijn een aantal randvoorwaarden voor het project:
- Het is een gezamenlijk ontwerp van alle belanghebbenden
- Het ontwerp dient te voldoen aan het toetscriterium van 2 centimeter waterstanddaling tijdens maatgevend hoogwater
- Er vindt natuurontwikkeling plaats
- Het gebied wordt opengesteld voor extensieve recreatie
- De privacy van de buitendijkse woningen dient zoveel mogelijk behouden te blijven
- De openheid van het landschap moet behouden blijven
- opbrengsten grondstoffen moeten ten goede komen aan het project

Voor de besluitvorming van het project geldt:
De financierders / grondeigenaren beslissen. Dit zijn de projectengroep EMAB, Natuurmonumenten en Rijkswaterstaat.
Het project moet voldoen aan de eisen van de vergunningverleners. Dit zijn de gemeente West Maas en Waal, het waterschap Rivierenland, en Rijkswaterstaat.

Om Nederland te kunnen blijven beschermen tegen hoogwater, moeten rivieren meer ruimte krijgen. Door de klimaat-veranderingen verwachten we dat meer water door de rivieren gaat stromen in de toekomst. Dat betekent dat we maatregelen moeten treffen. Daarnaast moeten we in het kader van Europese regelgeving de natuur rond de rivier ontwikkelen en verbeteren, omdat de natuur in Nederland steeds schaarser wordt.
Met het project vangen we dus twee vliegen in één klap: veiligheid en nieuwe natuur.

De nevengeul is een afgesloten strang in de uiterwaard die voornamelijk wordt gevoed door regenwater en slechts zeer zelden door Maaswater. De bodem van de strang volgt de hoogte van de zandlaag. De geul is dus niet overal even diep. De diepe delen zijn tot 2 meter diep. Op de ondiepe plekken zal in de loop van de tijd moeras ontstaan met riet.

Dit ontwerp geeft goede ecologische vooruitzichten: helder, gezond water met een grote diversiteit aan dieren en planten.
Het oude kolkje en het kanaaltje langs de dijk maken deel uit van de strang. De strang is zo vormgegeven dat hij bij hoogwater optimaal water afvoert.

Om de geul heen ontstaat ruig grasland en een rijke flora en fauna.
Langs de oever van de Maas worden de stortstenen weggehaald, waardoor deze gaat eroderen en er een natuurlijke oever ontstaat. Vissen kunnen paaien, vogels broeden en natuurlijke plantengroei kan zich ontwikkelen. Ook dit zorgt voor natuurontwikkeling en schoon water.

Het gebied zal worden begraasd door grote grazers. De aard en hoeveelheid van deze grazers bepaalt hoe het landschap er uiteindelijk uit komt te zien. Welke en hoeveel grazers Natuurmonumenten in gaat zetten zal in een later stadium verder worden uitgewerkt. Voorwaarde bij Maasbommel is dat het landschap open moet blijven (uitzicht, doorstroming van het water).
Op vergelijkbare locaties is er al ruime ervaring opgedaan hoe een gebied zich in de loop van de tijd kan gaan ontwikkelen.

Al met al een groot aaneengesloten natuurgebied waarin vrij kan worden gewandeld en gerecreëerd door de dorpsbewoners van Maasbommel.

Inspraakavonden
Op 17 maart en 22 maart zijn inspraakavonden geweest waarin het ontwerp is voorgelegd aan aanwonenden en de bevolking van Maasbommel.
Op basis van de gemaakte opmerkingen is het ontwerp aangepast.

Formele inspraak
Op weg naar de uitvoering van de plannen heeft u de mogelijkheid uw stem te laten horen bij de vergunningaanvragen. Als het zo ver is, zullen in dag-, week- en huis-aan-huis-bladen officiele publicaties verschijnen.

Heeft u vragen of suggesties, dan kunt u contact opnemen met:
Marina van Deutekom (Dorpscomité): 0487 561805
Wim van Hengel (Rijkswaterstaat): 043 3294163