Met de komst van de nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) is alles een stuk duidelijker geworden. De gemeente is het ‘loket’ waar alle mensen terecht kunnen voor advies, hulp en ondersteuning. In West Maas en Waal is dat VraagWijzer West Maas en Waal. De gemeente is er óók om inwoners te ondersteunen die met een goed plan komen om zelf actief te zijn als vrijwilliger.
De inwoners van alle gemeenten hebben recht op een wet die zorgt voor hulp en ondersteuning op maat. En dat kan met de Wmo.
Wmo
Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)
Iedereen moet kunnen meedoen!
De gemeente centraal
Wat is de Wmo?
De Wmo moet er voor zorgen dat mensen zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen en mee kunnen doen in de samenleving. De Wmo ondersteunt bijvoorbeeld vrijwilligers en mantelzorgers. De Wmo regelt ook de hulp bij het huishouden en zorgt voor goede informatie over de hulp en ondersteuning die mensen kunnen krijgen.
Door de Wmo is het voor u makkelijker om hulp of ondersteuning aan te vragen.
Door de Wmo is het voor u makkelijker om hulp of ondersteuning aan te vragen.
Waarom is de Wmo belangrijk?
In de Wmo staat dat de gemeente de leefbaarheid van een straat of wijk moet vergroten. Daardoor voelen bewoners zich meer betrokken bij hun buurt en bij elkaar. Bewoners die contact met elkaar hebben, zullen elkaar eerder helpen of samen iets ondernemen.
Vrijwilligers en mantelzorgers zijn belangrijk
In de Wmo staat dat gemeenten het werk van vrijwilligers en mantelzorgers moeten ondersteunen. Vrijwilligers zijn belangrijk. Zonder vrijwilligers zouden veel verenigingen en dorpshuizen niet kunnen bestaan. En zonder de vrijwillige hulp van vrienden en buren zouden veel mensen met een beperking niet thuis kunnen blijven wonen. Mantelzorg gaat nog een stapje verder. Het is zorg die mensen bieden aan een naaste die langdurige en intensieve zorg nodig heeft, bijvoorbeeld door een chronische ziekte, een handicap of ouderdom. Het gaat om zorg waarvoor anders een professionele hulpverlener nodig was geweest.
Iedereen moet mee kunnen doen
In de Wmo staat dat iedereen moet kunnen meedoen in de samenleving. Gemeenten zijn daar verantwoordelijk voor. Een gemeente zorgt dat mensen met een beperking de voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
Gemeente en inwoners werken samen
De gemeente kent de eigen inwoners beter dan de rijksoverheid. Ook weet de gemeente beter wat de inwoners nodig hebben. Daarom is de Wmo een taak van de gemeente. Maar de gemeente maakt de plannen voor maatschappelijke ondersteuning niet alleen. Dat doet de gemeente samen met de inwoners. Dus ook met u! Want voor een goede uitvoering van de Wmo werken gemeente en inwoners samen.
Vrijwilligers en mantelzorgers zijn belangrijk
In de Wmo staat dat gemeenten het werk van vrijwilligers en mantelzorgers moeten ondersteunen. Vrijwilligers zijn belangrijk. Zonder vrijwilligers zouden veel verenigingen en dorpshuizen niet kunnen bestaan. En zonder de vrijwillige hulp van vrienden en buren zouden veel mensen met een beperking niet thuis kunnen blijven wonen. Mantelzorg gaat nog een stapje verder. Het is zorg die mensen bieden aan een naaste die langdurige en intensieve zorg nodig heeft, bijvoorbeeld door een chronische ziekte, een handicap of ouderdom. Het gaat om zorg waarvoor anders een professionele hulpverlener nodig was geweest.
Iedereen moet mee kunnen doen
In de Wmo staat dat iedereen moet kunnen meedoen in de samenleving. Gemeenten zijn daar verantwoordelijk voor. Een gemeente zorgt dat mensen met een beperking de voorzieningen, hulp en ondersteuning krijgen die ze nodig hebben.
Gemeente en inwoners werken samen
De gemeente kent de eigen inwoners beter dan de rijksoverheid. Ook weet de gemeente beter wat de inwoners nodig hebben. Daarom is de Wmo een taak van de gemeente. Maar de gemeente maakt de plannen voor maatschappelijke ondersteuning niet alleen. Dat doet de gemeente samen met de inwoners. Dus ook met u! Want voor een goede uitvoering van de Wmo werken gemeente en inwoners samen.
Negen taken
Door de Wmo is de gemeente verantwoordelijk voor de maatschappelijke ondersteuning van haar inwoners.
De ‘maatschappelijke ondersteuning’ bestaat uit negen taken.
1. De leefbaarheid van de gemeente vergroten
De gemeente zorgt voor aantrekkelijke plekken in dorpen, wijken en buurten. En voor plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Niet alleen voor ouderen, maar ook voor jongeren. Bijvoorbeeld een wijkcentrum, of een plek waar mensen kunnen sporten.
2. Jongeren en ouders ondersteunen
De gemeente probeert te voorkomen dat jongeren problemen krijgen en op het slechte pad raken. Daarnaast ondersteunt de gemeente ouders die hulp nodig hebben bij het opvoeden van hun
kinderen.
3. Informatie en advies geven
De gemeente geeft alle inwoners informatie en advies over de hulp en ondersteuning die ze kunnen krijgen. Er is bijvoorbeeld één plaats waar mensen terecht kunnen voor informatie. In onze gemeente is dat VraagWijzer West Maas en Waal, van Heemstraweg 48, Beneden-Leeuwen.
4. Ondersteunen van vrijwilligers en mantelzorgers
De gemeente ondersteunt het werk van vrijwilligers en mantelzorgers. Bijvoorbeeld door mantelzorgers met elkaar in contact te brengen en door vrijwilligers te trainen. Ook kan de gemeente helpen om tijdelijke ondersteuning te regelen als een mantelzorger ziek wordt of met vakantie wil.
5. Zorgen dat mensen met een beperking mee kunnen doen
De gemeente zorgt dat mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking mee kunnen doen in de samenleving. Zo kan de gemeente de woonomgeving en de openbare ruimten toegankelijk maken voor mensen met een beperking.
6. Voorzieningen voor mensen met een beperking
Mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking krijgen hulp en ondersteuning van de gemeente. Bijvoorbeeld doordat een woning wordt aangepast. Ook kan de gemeente zorgen voor vervoer, een rolstoel of hulp bij het doen van het huishouden.
7. Opvang voor mensen met problemen
De gemeente moet zorgen dat er opvang is voor mensen die door problemen tijdelijk niet meer thuis kunnen wonen. Bijvoorbeeld een opvanghuis voor vrouwen die te maken hebben met huiselijk geweld.
8. Openbare geestelijke gezondheidszorg
De gemeente zorgt er ook voor dat kwetsbare personen en mensen met psychische problemen begeleiding krijgen en geen ernstige overlast veroorzaken.
9. Zorg voor mensen met een verslaving
De gemeente zorgt er voor dat mensen met een verslaving goede hulp, opvang en begeleiding krijgen. De gemeente probeert ook te voorkomen dat verslaafden ernstige overlast veroorzaken.
De ‘maatschappelijke ondersteuning’ bestaat uit negen taken.
1. De leefbaarheid van de gemeente vergroten
De gemeente zorgt voor aantrekkelijke plekken in dorpen, wijken en buurten. En voor plekken waar mensen elkaar kunnen ontmoeten. Niet alleen voor ouderen, maar ook voor jongeren. Bijvoorbeeld een wijkcentrum, of een plek waar mensen kunnen sporten.
2. Jongeren en ouders ondersteunen
De gemeente probeert te voorkomen dat jongeren problemen krijgen en op het slechte pad raken. Daarnaast ondersteunt de gemeente ouders die hulp nodig hebben bij het opvoeden van hun
kinderen.
3. Informatie en advies geven
De gemeente geeft alle inwoners informatie en advies over de hulp en ondersteuning die ze kunnen krijgen. Er is bijvoorbeeld één plaats waar mensen terecht kunnen voor informatie. In onze gemeente is dat VraagWijzer West Maas en Waal, van Heemstraweg 48, Beneden-Leeuwen.
4. Ondersteunen van vrijwilligers en mantelzorgers
De gemeente ondersteunt het werk van vrijwilligers en mantelzorgers. Bijvoorbeeld door mantelzorgers met elkaar in contact te brengen en door vrijwilligers te trainen. Ook kan de gemeente helpen om tijdelijke ondersteuning te regelen als een mantelzorger ziek wordt of met vakantie wil.
5. Zorgen dat mensen met een beperking mee kunnen doen
De gemeente zorgt dat mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking mee kunnen doen in de samenleving. Zo kan de gemeente de woonomgeving en de openbare ruimten toegankelijk maken voor mensen met een beperking.
6. Voorzieningen voor mensen met een beperking
Mensen met een lichamelijke, verstandelijke of psychische beperking krijgen hulp en ondersteuning van de gemeente. Bijvoorbeeld doordat een woning wordt aangepast. Ook kan de gemeente zorgen voor vervoer, een rolstoel of hulp bij het doen van het huishouden.
7. Opvang voor mensen met problemen
De gemeente moet zorgen dat er opvang is voor mensen die door problemen tijdelijk niet meer thuis kunnen wonen. Bijvoorbeeld een opvanghuis voor vrouwen die te maken hebben met huiselijk geweld.
8. Openbare geestelijke gezondheidszorg
De gemeente zorgt er ook voor dat kwetsbare personen en mensen met psychische problemen begeleiding krijgen en geen ernstige overlast veroorzaken.
9. Zorg voor mensen met een verslaving
De gemeente zorgt er voor dat mensen met een verslaving goede hulp, opvang en begeleiding krijgen. De gemeente probeert ook te voorkomen dat verslaafden ernstige overlast veroorzaken.
Meepraten en meedenken over de Wmo
De gemeenteraad heeft op 5 juni 2008 een plan vastgesteld: Het Wmo-beleidsplan 'Wij doen mee!' 2008-2011. In dat plan staat wat de gemeente in deze vier jaar gaat doen aan maatschappelijke ondersteuning. In het plan staat wat de gemeente wil bereiken en hoe ze dat gaat doen. In het plan staat ook hoe de gemeente ervoor gaat zorgen dat ze haar inwoners goed ondersteunt.
De gemeente heeft vóór het opstellen van 'Wij doen mee!' eerst geluisterd naar de wensen van de inwoners. Ook heeft de gemeente advies gevraagd aan belangenorganisaties en cliëntenorganisaties. Dat staat in de Wmo.
De gemeente moet ieder jaar bij de inwoners navragen of ze tevreden zijn over de uitvoering van de plannen.
Controleren
De inwoners kunnen controleren wat de gemeente doet. Ze kunnen bijvoorbeeld controleren wat de gemeente heeft gedaan om hulp bij het huishouden zo goed mogelijk te organiseren. Of wat de gemeente heeft gedaan om bewoners te stimuleren om meer buurtactiviteiten te organiseren.
Inwoners kunnen de gemeente niet alleen controleren. Ze kunnen de gemeenteraad ook duidelijk maken dat ze niet tevreden zijn.
Een klacht of bezwaar indienen
Als u bij uw gemeente een verzoek heeft ingediend voor maatschappelijke ondersteuning, kan het gebeuren dat u het niet eens bent met de beslissing. De gemeente vindt bijvoorbeeld dat u niet in aanmerking komt voor individuele ondersteuning. Dan kunt u bij uw gemeente een klacht of bezwaar indienen.
De gemeente heeft vóór het opstellen van 'Wij doen mee!' eerst geluisterd naar de wensen van de inwoners. Ook heeft de gemeente advies gevraagd aan belangenorganisaties en cliëntenorganisaties. Dat staat in de Wmo.
De gemeente moet ieder jaar bij de inwoners navragen of ze tevreden zijn over de uitvoering van de plannen.
Controleren
De inwoners kunnen controleren wat de gemeente doet. Ze kunnen bijvoorbeeld controleren wat de gemeente heeft gedaan om hulp bij het huishouden zo goed mogelijk te organiseren. Of wat de gemeente heeft gedaan om bewoners te stimuleren om meer buurtactiviteiten te organiseren.
Inwoners kunnen de gemeente niet alleen controleren. Ze kunnen de gemeenteraad ook duidelijk maken dat ze niet tevreden zijn.
Een klacht of bezwaar indienen
Als u bij uw gemeente een verzoek heeft ingediend voor maatschappelijke ondersteuning, kan het gebeuren dat u het niet eens bent met de beslissing. De gemeente vindt bijvoorbeeld dat u niet in aanmerking komt voor individuele ondersteuning. Dan kunt u bij uw gemeente een klacht of bezwaar indienen.
Nieuw Beleidskader Wmo 'Ik doe mee!' 2012 - 2015
Dit beleidskader wordt als ontwerp vanaf 1 september 2011 op de site gezet.
Wilt u kiezen voor een persoonsgebonden budget?
Door de komst van de Wmo kunt u kiezen voor een persoonsgebonden budget bij een individuele voorziening. Dat is een bedrag dat u van de gemeente kunt krijgen om zelf ondersteuning of begeleiding in te kopen.
Bent u vrijwilliger?
De Wmo is de eerste wet die opkomt voor vrijwilligers. De gemeente is verplicht om het werk van vrijwilligers te ondersteunen. De gemeente mag zelf bepalen hoe ze dat doet. Uw gemeente kan u precies vertellen hoe zij vrijwilligerswerk ondersteunt.
Bent u mantelzorger?
De Wmo komt op voor mantelzorgers. Gemeenten moeten mantelzorgers ondersteunen. Bijvoorbeeld door de mantelzorgers informatie en advies te geven. De gemeente kan u precies vertellen op welke manier zij mantelzorg ondersteunt.
Heeft u een plan voor uw gemeente?
U heeft een plan om iets te gaan doen voor uw wijk of buurt. U wilt bijvoorbeeld een tuin aanleggen. Of een trapveldje voor jongeren. Of u wilt allochtone kinderen gaan voorlezen. Zulke plannen passen binnen de Wmo. Praat met uw gemeente over uw plan. De kans is groot dat de gemeente uw plan ondersteunt. Zeker als u en andere vrijwilligers meewerken aan het plan.
Wilt u kiezen voor een persoonsgebonden budget?
Door de komst van de Wmo kunt u kiezen voor een persoonsgebonden budget bij een individuele voorziening. Dat is een bedrag dat u van de gemeente kunt krijgen om zelf ondersteuning of begeleiding in te kopen.
Bent u vrijwilliger?
De Wmo is de eerste wet die opkomt voor vrijwilligers. De gemeente is verplicht om het werk van vrijwilligers te ondersteunen. De gemeente mag zelf bepalen hoe ze dat doet. Uw gemeente kan u precies vertellen hoe zij vrijwilligerswerk ondersteunt.
Bent u mantelzorger?
De Wmo komt op voor mantelzorgers. Gemeenten moeten mantelzorgers ondersteunen. Bijvoorbeeld door de mantelzorgers informatie en advies te geven. De gemeente kan u precies vertellen op welke manier zij mantelzorg ondersteunt.
Heeft u een plan voor uw gemeente?
U heeft een plan om iets te gaan doen voor uw wijk of buurt. U wilt bijvoorbeeld een tuin aanleggen. Of een trapveldje voor jongeren. Of u wilt allochtone kinderen gaan voorlezen. Zulke plannen passen binnen de Wmo. Praat met uw gemeente over uw plan. De kans is groot dat de gemeente uw plan ondersteunt. Zeker als u en andere vrijwilligers meewerken aan het plan.
Meer weten?
Informatie van de gemeente over de Wmo
Neem contact op met uw gemeente als u vragen heeft over de Wmo. De gemeente kan u precies vertellen wat de Wmo voor u betekent. De gemeente houdt u op de hoogte over de invoering van de Wmo en haar plannen voor maatschappelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld in de gemeentelijke informatierubriek in De Waalkanter, op de website of door het gericht versturen van brieven.
Algemene informatie over de Wmo
- www.info-wmo.nl
Website van het Ministerie van VWS met algemene informatie over de Wmo.
- www.postbus51.nl
De medewerkers van Postbus 51 beantwoorden algemene vragen over de Wmo. Vragen over uw eigen situatie moet u aan uw gemeente stellen.
Postbus 51 is bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 21.00 uur. Telefoonnummer: 0800-8051 (gratis).
Neem contact op met uw gemeente als u vragen heeft over de Wmo. De gemeente kan u precies vertellen wat de Wmo voor u betekent. De gemeente houdt u op de hoogte over de invoering van de Wmo en haar plannen voor maatschappelijke ondersteuning. Bijvoorbeeld in de gemeentelijke informatierubriek in De Waalkanter, op de website of door het gericht versturen van brieven.
Algemene informatie over de Wmo
- www.info-wmo.nl
Website van het Ministerie van VWS met algemene informatie over de Wmo.
- www.postbus51.nl
De medewerkers van Postbus 51 beantwoorden algemene vragen over de Wmo. Vragen over uw eigen situatie moet u aan uw gemeente stellen.
Postbus 51 is bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 21.00 uur. Telefoonnummer: 0800-8051 (gratis).
7. Begrippenlijst
Wmo
Afkorting van Wet maatschappelijke ondersteuning.
AWBZ
Afkorting van Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Deze wet regelt onder andere de zorg voor ouderen en voor mensen met een beperking die langdurig professionele zorg nodig hebben. Het gaat bijvoorbeeld om verpleging, verzorging, begeleiding, behandeling of verblijf in een verpleeg- of verzorgingshuis.
Mantelzorg
Mantelzorg is zorg die mensen bieden aan een naaste die langdurige en intensieve zorg nodig heeft, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte, een handicap of ouderdom.
Het gaat om zorg waarvoor anders een professionele hulpverlener nodig was geweest.
Persoonsgebonden budget
Een bedrag dat u van de gemeente kunt krijgen om zelf ondersteuning of begeleiding in te kopen. Dit bedrag is in plaats van een individuele voorziening. Het voordeel is dat u zelf bepaalt bij wie u een voorziening koopt of wie u inhuurt voor hulp. Maar de gemeente stelt natuurlijk wel voorwaarden. Als u geld krijgt om een rolstoel te kopen, mag u er geen televisie van kopen. U moet aantonen dat u een rolstoelgekocht hebt. En als u geld krijgt voor hulp bij het huishouden, moet u laten zien dat u het salaris betaalt.
Afkorting van Wet maatschappelijke ondersteuning.
AWBZ
Afkorting van Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Deze wet regelt onder andere de zorg voor ouderen en voor mensen met een beperking die langdurig professionele zorg nodig hebben. Het gaat bijvoorbeeld om verpleging, verzorging, begeleiding, behandeling of verblijf in een verpleeg- of verzorgingshuis.
Mantelzorg
Mantelzorg is zorg die mensen bieden aan een naaste die langdurige en intensieve zorg nodig heeft, bijvoorbeeld vanwege een chronische ziekte, een handicap of ouderdom.
Het gaat om zorg waarvoor anders een professionele hulpverlener nodig was geweest.
Persoonsgebonden budget
Een bedrag dat u van de gemeente kunt krijgen om zelf ondersteuning of begeleiding in te kopen. Dit bedrag is in plaats van een individuele voorziening. Het voordeel is dat u zelf bepaalt bij wie u een voorziening koopt of wie u inhuurt voor hulp. Maar de gemeente stelt natuurlijk wel voorwaarden. Als u geld krijgt om een rolstoel te kopen, mag u er geen televisie van kopen. U moet aantonen dat u een rolstoelgekocht hebt. En als u geld krijgt voor hulp bij het huishouden, moet u laten zien dat u het salaris betaalt.
Voorbeelden
Voorbeeld 1
Moestuin voor de hele buurt
Een aantal buurtbewoners in Delft wilde een moestuin beginnen. Het moest een gezamenlijke tuin worden voor de hele wijk. In de tuin zouden verschillende groepen mensen met verschillende nationaliteiten elkaar kunnen ontmoeten. De buurtbewoners stapten met hun plan naar de gemeente. De gemeente Delft vond het een goed plan en gaf de bewoners een stuk grond voor hun moestuin. De tuin in Delft is een succes. De bewoners voelen zich samen verantwoordelijk voor de moestuin. Iedereen helpt mee met het onderhoud. De moestuin is een echte ontmoetingplek geworden voor de hele buurt.
Voorbeeld 2
De Arnhemse Uitdaging
In Arnhem werken bedrijven, vrijwilligers en maatschappelijke organisaties samen. Dat doen ze om de leefbaarheid van de buurten en wijken te vergroten. Deze samenwerking heet De Arnhemse Uitdaging. Verenigingen en groepen inwoners leggen hun plan voor aan mensen uit Arnhemse bedrijven. Deze mensen bekijken samen bij welk bedrijf een plan het beste past. Vervolgens vragen zij of dat bedrijf geld, materialen of menskracht wil geven om het plan uit te voeren. Zo kregen verschillende buurthuizen computers of geld om sportmaterialen aan te schaffen.
Voorbeeld 3
Ouderen helpen elkaar
In Culemborg helpen 225 vrijwilligers ouderen en gehandicapten met vervoer, begeleiding naar de dokter, met klusjes in huis en tuin, de administratie. Ook luisteren ze naar mensen die hun verhaal kwijt willen. ‘Stichting Samen Verder’ wordt al bijna dertig jaar gerund door vrijwilligers. Om alle activiteiten te financieren, zijn de vrijwilligers een eigen kringloopwinkel begonnen. Ze verkopen er tweedehands spullen en kleren, en van de opbrengst betalen ze hun kantoorkosten, de busjes en de projecten. De Kringloop-winkel loopt zó goed, dat de stichting er geld aan overhoudt. Dat geven ze aan een goed doel. Stichting Samen Verder besteedt ook aandacht aan de vrijwilligers zelf. Het bestuur van de stichting bedankt de vrijwilligers bijvoorbeeld met een verjaardagscadeautje en een bloemetje bij een bijzondere gelegenheid.
Voorbeeld 4
Bewoners willen meer contact met elkaar
Een aantal jaren geleden bedacht de gemeente Moerdijk een plan om bewoners met elkaar in contact te brengen. De gemeente ontwikkelde samen met inwoners het Scenario Moerdijk 2020. Veel bewoners denken mee bij het maken en uitvoeren van de dorpsplannen. Daardoor ontstaan steeds weer nieuwe ideeën. In de hele gemeente zijn de inwoners ook actief bezig met de leefbaarheid in de kleine kernen van de gemeente. Een paar voorbeelden uit die dorpsplannen: als proef rijdt er in de kern Moerdijk nu een buurtbus. Er zijn ontmoetingsplekken voor de jeugd en er is een website voor jongeren uit de hele gemeente. Er zijn ook vrijwilligers gestart met jeugdwerk. Dat bestond daar al jaren niet meer. Nu zijn er steeds meer vrijwilligers die mee willen helpen.
